• DOLAR
    6,2889
    % 1,51
  • EURO
    7,3959
    % 1,11
  • ALTIN
    241,8489
    % -0,93
  • BIST
    97.297,95
    % 1,22
Yamaç Doğan
Yamaç  Doğan
yamac-dogan@hotmail.com
Tartışmalar Işığında Af Kurumu – Akademik Görüş
  • 27
  • 03 Eylül 2018 Pazartesi
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
  • +
  • -

Yazımızda 24 Haziran 2018 tarihli seçimlerden önce MHP Lideri Devlet Bahçeli tarafından başlatılan “af” tartışmalarına ilişkin değerlendirmeler yapılacak ve af kurumu incelenecektir. Tabii ki bunlar hukuki değerlendirmeler ile sınırlı kalacaktır.

Yazımız 3(üç) başlıktan oluşmaktadır:

  • Genel Olarak
  • Anayasal Sisteme Göre Af Kaynakları
  • Görüşümüz

1.Genel Olarak

12 Mayıs 2018 tarihinde Bahçeli sosyal medya hesabından şu açıklamaları yayınladı:

Çocuk istismarcıları, tecavüzcüler, kadın katilleri, PKK’lılar, FETÖ’cüler hariç olmak üzere, demir parmaklıkların gerisinde özgürlük düşü kuran,zindanda gün sayan, dama düşüp sevdiklerinin ve sevenlerinin hasretini çeken kader kurbanlarını afla taltif etmek niye akıllara gelmez?”

Bahçeli’ye göre kader mahkumlarının talihini değiştirebilir, onların elinden tutabilir, zincirlerinden ve zindanlardan onları çekip çıkarabiliriz.

Bu açıklamaların ardından siyaset seçim öncesi daha da hareketlendi.Herkes affın seçim öncesi mutlaka çıkacağını düşünüyordu.Ancak af çıkmadı.

Dönemin Başbakanı Binali Yıldırım gündemimizde genel af çalışması yok demiş ve ardından birçok AK Partili kurmay bunu tasdik etmiştir.

Bu tartışmalar ışığında Türkiye seçime gitmiş ve AK Parti ile MHP’nin oluşturduğu Cumhur İttifakı mecliste çoğunluğu sağlamış, Recep Tayyip Erdoğan ise Cumhurbaşkanı seçilmiştir.

Bugünlerde MHP’nin 8 maddelik af hakkında kanun teklifi olduğunu işittik.Teklif sahipleri amaçlarının  kader mahkumlarını topluma kazandırmak olduğunu, taslak üzerinde çalışmaların devam edeceğini ifade etmekte.

CHP Sözcüsü Faik Öztrak MHP’nin af önerisine ilişkin, “Henüz ortada somut bir şey yok. Bunun olması için iktidarın görüşlerini açıklaması gerekiyor. Af konusu çok önemli ve son derece dikkatli izlenilmesi gerekiyor” dedi.

1 Ekim’de meclis açıldığında sürecin nasıl işleyeceğini göreceğiz.

2.Anayasal Sisteme Göre Af Kaynakları

AF, bir kişinin yaptığı şeyin üzerini kapatma,görmezden gelme,şans verme anlamına gelir.Bir kişiyi affetmek ona en büyük lütuftur.

Anayasamızda çeşitli af kaynakları vardır.

  • TBMM tarafından çıkarılacak “genel af”

Anayasamızın 87.maddesi TBMM’ye genel af çıkarma yetkisi vermiştir.

Anayasa md.87: “Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri … Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte
üç çoğunluğunun kararı ile genel  af ilânına karar vermektir.”

Öncelikle genel affın ne olduğuna değinelim: Genel af suçu her sonucuyla ortadan kaldırır. Kişi artık hiç suç işlememiş gibidir.  Genel af halinde, kamu davası düşer, hükmolunan cezalar bütün neticeleri ile birlikte ortadan kalkar.

Yani genel af hem cezayı hem de suçu ortadan kaldırır.1

TBMM her konuda genel af yetkisini kullanabilir. 2001 öncesi devlete karşı işlenen suçlarda genel af çıkarılması yasaktı.

Genel af yetkisinin tek istisnasına Anayasa md 169’da yer verilmiştir.Buna göre : ” münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz”

  • TBMM tarafından çıkarılacak “özel af”

Anayasamızın 87.maddesi TBMM’yeözel af çıkarma yetkisi vermiştir.

Anayasa md.87: “Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri … Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte
üç çoğunluğunun kararı ile özel  af ilânına karar vermektir.”

Öncelikle özel affın ne olduğuna değinelim: Özel af cezaya etki eder. Suçu ortadan kaldırmaz. Özel af ile hapis cezasının infaz kurumunda çektirilmesine son verilebilir veya infaz kurumunda çektirilecek süresi kısaltılabilir ya da adlî para cezasına çevrilebilir.
Cezaya bağlı olan veya hükümde belirtilen hak yoksunlukları, özel affa rağmen etkisini devam ettirir.3

TBMM her konuda özel af yetkisini kullanabilir. 2001 öncesi devlete karşı işlenen suçlarda özel af çıkarılması yasaktı.

Genel af yetkisinin tek istisnasına Anayasa md 169’da yer verilmiştir.Buna göre : ” münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak, ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel af kapsamına alınamaz”

  • Cumhurbaşkanınca kullanılan sürekli hastalık,sakatlık,kocama sebebiyle çıkarılacak “özel af”

Anayasamızın 104.maddesi Cumhurbaşkanına af yetkisi vermiştir.

Anayasa md 104: “Sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebi ile belirli kişilerin cezalarını hafifletmek veya kaldırmak”

Görüldüğü üzere Cumhurbaşkanı yetkisini kullanırken konu sınırlamasına tabidir.Ve bu sınırlama tahdidi usulle konmuştur. Yani Cumhurbaşkanı sürekli hastalık,sakatlık veya kocama mevcut olmadıkça bu yetkisini kullanamaz.

Cumhurbaşkanının sahip olduğu yetki de özel af niteliğindedir ve orman suçları için kullanılmamalıdır.

Şimdi bu anlattıklarımızı tabloya2 taşırsak;

Ancak Kaynak Gösterilerek Kullanılabilir(!)

3.Görüşümüz

Ceza hukuku var olan kurallara uymayanları o kurallara uymadığı için cezalandıran sistemdir.Ceza hukuku bu cezalandırmayı ilgili suçlu acı çeksin veya mağdur veya mağdur yakınları “oh” desin diye değil, suçlunun bir daha bu suçu işleyebilme direnci sergileyememesi için yapar.İşte buna da ıslah denir.Kişi ceza yoluyla topluma adapte edilir ve topluma mesaj verilir:

“Bu suçu işlersen başına bunlar gelir”

Özetle ceza hukuku 2 amaca hizmet eder:İlki Kişinin ıslahı ve topluma kazandırılması, ikincisi kişi nezdinde topluma “yapma” demek

Ceza hukukunun bu 2 amacı uygulama ile desteklenmedikçe karşılık bulamaz.İstikrarlı uygulama kişilerin suça yönelmesini engellemektedir.

Çok ağır cezadan ziyade istikrarlı uygulamanın daha caydırıcı olduğu göze çarpmaktadır.İstikrarlı uygulamanın var olduğu yerlerde yargıya güven ve suç işlemeye karşı durabilme görülür.

İstikrarlı uygulama ile af birbiriyle uyuşmamaktadır.Sıkça ilan edilen af topluma “suç işle,nasıl olsa af çıkar” mesajı verip ceza hukukunun bahsettiğimiz amaçlarını zedelemektedir.

Elbette insanlar hata yapabilir.Ve insanlar affedilmeye değerdir.Ancak bizim gibi ülkelerde af kurumuna temkinli yaklaşmak gerekir.

Gelelim MHP Lideri Bahçelinin önerisine: Çocuk istismarcıları, tecavüzcüler, kadın katilleri, PKK’lılar, FETÖ’cüler hariç af öneriyor Bahçeli.

Genel olarak af devlete karşı işlenen suçlarda anlamlıdır.Zira devlet ancak devlete karşı işlenen suçların affedicisi olabilir.Ancak ülkemiz dört bir yandan terörle amansız mücadele verirken devlete karşı terör suçlarını af etmek kimsenin haddi değildir.Bu vatana millete ihanettir.

Af kapsamına bireye karşı işlenen suçların alınması ise mağdur veya mağdur yakınları için pek de kabul edilebilir değildir.

Ayrıca bazı hukukçular bu durumun eşitlik ilkesi ile de bağdaşmayacağını ifade etmektedir.3

Son Söz

Af konusunda Türkiye temkinli olmalıdır.

Avrupa’nın 2 kat ağır cezaları bizdeyken neden hala suç oranlarında azalma olmadığı düşünmeliyiz.


Kaynakça

1-Gözler ,Kemal ” Türk Anayasa Hukuku 2.Baskı (Temmuz 2018)

2-Tabloyu kaynak göstererek kullanabilirsiniz.

3-Örnek olarak Prof.Dr.Ersan Şen

Sosyal Medyada Paylaşın:
  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ